Ако прошетате низ македонските населби и градови во доцните попладневни часови, ќе забележите слика која драматично се разликува од онаа пред само една или две децении. Локалните бетонски и тревни терени, кои некогаш беа преполни со деца од утро до вечер, сè почесто стојат празни или запуштени.
Спортот отсекогаш бил повеќе од забава — тој беше главниот столб за градење карактер, работни навики, тимски дух и физичко здравје кај младите. Денес, соочени со дигиталната ера и сè поскапите спортски школи, го поставуваме прашањето: Дали детскиот и локалниот спорт станаа привилегија наместо основно право?
Податоците алармираат: Генерации во седентарен капан
Извештаите на европските институции за физичка активност кај младите покажуваат поразителни трендови за регионот на Југоисточна Европа:
- Според официјалниот извештај на Eurobarometer (Sport and Physical Activity), над 60% од младите на возраст од 15 до 24 години во овој регион ретко или никогаш не се занимаваат со организирана физичка активност.
- Истражувањата на Светската здравствена организација (WHO) укажуваат дека повеќе од 80% од адолесцентите во светот немаат доволно дневна физичка активност, што директно го зголемува ризикот од детска дебелина, искривувања на рбетот и социјална изолација.
Трите клучни сопки за локалниот спорт во Македонија
- Комерцијализација на детските школи: Порано децата тренираа во локалните клубови со минимални или никакви трошоци. Денес, месечните членарини за фудбал, кошарка или ракомет, заедно со опремата и патувањата за турнири, претставуваат сериозен трошок за просечниот семеен буџет.
- Уништена и недостапна инфраструктура: Многу училишни солани и локални игралишта се застарени, небезбедни или пак се издаваат за приватни термини, оставајќи ги децата без простор за слободна игра.
- Борба против екраните: Наградата за победа на теренот е заменета со моменталното задоволство од социјалните мрежи и видео-игрите.
Финансирањето на младинските погони: Инвестиција, а не трошок
Критичарите потсетуваат дека без силни детски школи и вложување во младинските категории, нема ниту професионален репрезентативен спорт. Забораваме дека спортските клубови во малите средини не служат само за создавање шампиони, туку и за тргнување на младите од улицата и од пороците.
Дали е време општините и државата системски да ги преземат трошоците за членарини на децата од социјално загрозените семејства и да ги отворат сите спортски објекти за бесплатно користење?
Дебата на напред.мк
Дали вашите деца тренираат некој спорт и колку тоа го оптоварува вашиот домашен буџет? Дали треба општините повеќе да инвестираат во бетонирање на нови простори или во обновување на спортските клубови за млади?
Споделете го вашето искуство во коментарите!
Извори:
- European Commission – Special Eurobarometer 525: Sport and Physical Activity
- World Health Organization (WHO) – Global status report on physical activity
- Агенција за млади и спорт на РСМ – Стратегија за развој на спортот
