Македонските лозари се соочуваат со уште една драматична и неизвесна сезона на самиот праг од овогодишниот гроздобер. Најзастапената и најпрепознатливата винска сорта во земјата – вранецот – се најде во сериозен застој откако поголем дел од домашните преработувачки капацитети најавија дека драстично ќе ги намалат откупните количини, а дел од винариите целосно го сопираат приемот на оваа сорта.
Зошто винариите ја затвораат вратата за вранецот?
Состојбата на теренот е резултат на повеќе поврзани фактори кои го оптоваруваат винскиот сектор:
- Преполни вински визби: Голем дел од винариите сè уште имаат непродадени залихи на наливно црвено вино од претходните реколти, поради што нивните танкови се речиси целосно исполнети.
- Промена на глобалните трендови: На меѓународните пазари има значителен пад на побарувачката за црвени наливни вина, додека расте побарувачката за бели и розе вина.
- Енормен раст на производните трошоци: Лозарите оваа година платија значително поскапи заштитни средства, гориво и работна рака, што ја прави нивната математика неодржлива при ниски откупни цени.
Кои се главните барања на лозарите?
Лозарите бараат итна и координативна реакција од државата.
- Заштитна цена: Утврдување на гарантирана минимална цена по килограм за сортите Вранец и Смедеревка.
- Интервентен откуп: Државна поддршка за дестилација или преработувачки субвенции за вишокот грозје.
- Укинување на 8%: Одредба со која откупната цена се намалува за 8% при исплата во готово.
- Субвенционирање: Итно исплаќање на заостанатите субвенции за одржување на лозовите насади.
Доколку не се најде решение во најскоро време, земјоделците предупредуваат дека тони квалитетно гроздо ќе останат непродадени на лозите, што директно ја загрожува егзистенцијата на илјадници семејства во Тиквешијата и Повардарието.
Извори и референци:
За изработка на оваа статија се користени официјални извештаи, теренски изјави и пазарни анализи од следниве субјекти:
- Регионално здружение „Тиквешки лозаро-овоштари“ – Извештаи од терен и соопштенија за договорите за откуп.
- Здружение „Напредни лозари“ – Затечени состојби на земјоделците и барања за минимални производни цени.
- Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство (МЗШВ) – Официјални регистри за откупувачи, законски регулативи и мерки за поддршка.
- Здружение „Вина од Македонија“ (Wines of Macedonia) – Анализи за капацитетите на винските визби и извозните трендови на македонското вино.
- Државен завод за статистика (ДЗС) – Статистички податоци за површините под лозови насади и оствареното годишно производство.
