Најавите за изградба на масовни дата центри во Македонија сè почесто се соочуваат со критики од стручната јавност, која предупредува дека зад дигиталната реторика на Владата се кријат сериозни енергетски и еколошки ризици. Инсистирањето на премиерот Христијан Мицкоски и Владиниот тим за реализација на овој проект без отстапувања, отвора дилеми за вистинската цена што ќе ја платат граѓаните.
Иако од Владата проектот се презентира како визионерски чекор кон модернизација, светските практики покажуваат дека дата центрите се меѓу најголемите потрошувачи на ресурси. Во услови кога Македонија со години се бори со увозна зависност од струја и високи цени на енергенсите, насочувањето на ресурсите кон објекти со огромна потрошувачка на електрична енергија се оценува како висок ризик за домашниот енергетски систем.
Притисок врз водните ресурси и ограничен ефект врз вработеноста
Покрај струјата, дополнителен проблем е и огромната количина вода потребна за ладење на серверите, ресурс кој во земјава е веќе под притисок поради сушните периоди и климатските промени. Критичарите укажуваат дека додека земјоделците се соочуваат со проблеми при наводнувањето, а одделни региони имаат рестрикции, фокусот на Владата е насочен кон обезбедување услови за техничките капацитети.
Во исто време, се доведува во прашање и ветената корист за пазарот на труд. За разлика од развојните ИТ компании кои креираат работни места за софтверски инженери, дата центрите се високоавтоматизирани објекти. По нивното пуштање во употреба, оперативната поддршка бара минимален број луѓе, главно за техничко одржување и обезбедување.
Недостаток на јавна дебата и прашањето за националниот интерес
Главните забелешки кон премиерот Мицкоски и Владата се однесуваат на одбивањето да се отвори поширока стручна дебата и да се соочат фактите за долгорочните последици. Дополнително, остануваат отворени прашањата околу сопственоста на податоците и распределбата на профитот, односно дали домашните ресурси ќе се трошат за потребите на странски компании, додека еколошкиот и енергетскиот товар ќе остане врз домашната економија.
