ПАРИЗ / БРИСЕЛ / СКОПЈЕ — Францускиот претседател Емануел Макрон упати драматично и директно предупредување до лидерите на земјите-членки на Европската Унија, барајќи итно постигнување компромис за повеќегодишниот седумгодишен буџет на ЕУ за периодот 2028-2034 година до крајот на оваа година. Според дипломатски извори на престижниот медиум Politico, Макрон за време на разговорите зад затворени врати во Брисел отворено порачал дека по јануари нема да има повеќе политички простор за отстапки од страна на Париз.
Причината за овој ултимативен рок лежи во влегувањето на Франција во предборниот период за претседателските избори закажани за април 2027 година, момент кога секој дополнителен компромис за европскиот буџет би бил искористен од домашната десничарска и левичарска опозиција.
Политички калкулации во Елисејската палата и дипломатски трки во Брисел
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, врши интензивен дипломатски притисок врз европските лидери за финализирање на преговорите уште на декемврискиот самит на ЕУ. Брисел сака да го избегне судирот со изборните циклуси во 2027 година кои, освен во Франција, следуваат и во Италија и Полска – три од петте најголеми економии во блокот.
„Францускиот претседател рече дека од јануари нема да има повеќе политички простор за постигнување договор. Потоа започнува претседателската кампања во Франција и какви било финансиски компромиси кон Брисел ќе станат политички премногу скапи за француската влада“, открива еден од дипломатите запознати со состанокот.
Сепак, многу дипломати и претставници на земјите-членки предупредуваат дека ваквиот амбициозен рок е речиси невозможен за исполнување, со оглед на тоа што дебатите за финансирањето на одбраната, земјоделските субвенции и Зелениот договор се во почетна фаза.
Тешка битка за финансирањето на европските приоритети
Новиот седумгодишен буџетска рамка (MFF) треба да обезбеди стотици милијарди евра за кохезиони фондови, трансформација на земјоделството, но и невидени издвојувања за европската одбранбена индустрија и воената поддршка за Украина.
Со оглед на тоа што Франција е втор најголем нето-уплаќач во европскиот буџет, отсуството на поддршка од Париз може целосно да ги блокира сите идни европски финансиски планови.
Анализа за napred.mk: Што значи ултиматумот на Макрон за иднината на ЕУ?
Едиторијалот на napred.mk оценува дека овој дипломатски притисок ги открива следниве клучни димензии:
-
Внатрешна слабост на Париз: Инсистирањето на Макрон за брз договор ја покажува ранливоста на францускиот центар пред налетот на опозицијата пред претседателските избори во 2027 година.
-
Ризик од финансиска блокада на Унијата: Доколку не се постигне договор до декември, преговорите може да влезат во повеќегодишен ќор-сокак, засегајќи ги сите ИПА фондови и развојни програми за Западен Балкан.
-
Битка меѓу богатите и посиромашните членки: Прашањето за големината на буџетот повторно ќе создаде раздор меѓу штедливите северни земји и јужните/источните членки кои зависат од европските социјални и земјоделски субвенции.
Извори:
-
Politico Europe – Macron warns EU leaders a budget deal must be struck by end of year (October 2026)
-
European Council Press Office – Statements on the Multiannual Financial Framework (MFF 2028-2034)
-
Ексклузивна геополитичка и економска анализа за napred.mk
