Неодамна, премиерот Христијан Мицкоски, обидувајќи се да го оправда очигледниот надворешнополитички и економски ќорсокак во кој ја внесе земјата, изјави дека неговата влада „нема намера да капитулира пред туѓи диктати“ и дека „Македонија повеќе нема да плаќа однапред за стока што никогаш нема да ѝ биде испорачана“.
Во земја каде што политичкиот кич со децении се продава како врвна државничка мудрост, оваа реченица ја има специфичната тежина на влажен барут. Наместо вистинска стратегија, „новата“ десница ни нуди агресивен дефанзивен инат, пакувајќи го сопственото дипломатско слепило како чин на национално достоинство.
Да ја соголиме оваа фраза до нејзината суштина, без ракавици и без патетични партиски рефрени:
тоа што Мицкоски го нарекува „одбивање на диктати“ е всушност дефинитивна капитулација на креативната надворешна политика.
Неговата влада ја претвори стагнацијата во оперативен систем, во примарен воздух што ова општество го дише. Тие ги убедуваат граѓаните дека е подобро да се седи во џиновската чекална со расипано греење, изолирани и скарани со соседите, отколку активно и трезвено да се менаџираат процесите.
Тоа е класична популистичка демагогија каде што неспособноста да се испорачаат реформи дома – во правосудството, здравството и јавната администрација – се камуфлира со континуирано фабрикување на надворешни непријатели. Додека премиерот виртуелно војува со Брисел и Софија на своите диригирани прес-конференции, реалноста на терен го живее својот најголем историски пораз.
Како во филмовите на Дејвид Линч, каде зад совршено белата градска ограда се крие гнилеж, така и зад помпезните изјави на оваа власт се крие едно уморно општество кое веќе нема сила ниту физички да се разочара. Јавниот простор во Скопје е херметички заклучен во бескрајни, смртно здодевни расправии за историските тапии, учебниците и идентитетските комисии.
Се наоѓаме во суштински некрофилска култура каде што наративите континуирано ја толкуваат наводната волја на мртвите за да ги тероризираат, контролираат и дисциплинираат живите.
Додека современиот свет брза напред кон ера на глобална технолошка трансформација, во Македонија прашањето за комисиите вреди повеќе од изградбата на функционална болница или чистиот воздух.
Опозицијата, предводена од Венко Филипче, во овој контекст многу прецизно ја лоцираше големата измама. Филипче со право одбива да му служи на Мицкоски како дежурно и инстант-алиби за некакви предвремени парламентарни избори со кои власта сака набрзина да го сокрие тоталното отсуство на какви било реални резултати.
Опозицискиот фронт на СДСМ ја зазема единствената трезвена позиција:
тие бараат одговорност за парите што се трошат сега и за помпезните ветувања дадени пред изборите кои наеднаш исчезнаа во маглата на владиниот популизам.
Разликата е неподносливо очигледна — наместо демитологизација на јавната сфера, Мицкоски нуди затворен систем на партиски патронажи кој произведува летаргична парализа.
Економијата на оваа влада е можеби најексплицитниот доказ за нивниот суштински автогол. Во времето на претходната власт, економскиот систем беше хиперактивен пациент на апарати: постојано се задолжувавме за да се закрпат социјалните дупки и се купуваше социјален мир на рати.
Денес, економскиот модел на Мицкоски е стабилизирана беда. Тоа е досаден систем каде цените на основните продукти за живот растат со незамислива европска брзина, додека платите и животниот стандард на обичниот работник остануваат цврсто заглавени во балканската кал.
Најсисурната инвестиција во денешна Македонија не е креативноста, иновацијата или слободниот пазар, туку партиската книшка и блискоста до државната каса. Наместо најавуваниот економски бум, граѓаните добија реалност која мириса на длабока транзициска депресија.
Оваа мелница на лажниот патриотизам го создаде совршениот дериват на денешницата: граѓанинот кој ги потрошил сите свои граѓански и човечки опции, кој многу добре знае дека е лажен од сите страни, но кој во секој изборен циклус, со отворена уста и детска наивност, пак ја голта истата, стопати подгреана националистичка каша.
Ние упорно купуваме евтина демагогија од десничарски политички дилери за кои примарниот порив за моќ не е дури ни економски, туку патолошки – чиста желба да се управува со туѓите судбини и да се ужива во апсолутното чувство на контрола.
Мицкоски создаде општество на граѓани кои секојдневно ги плаќаат сметките на неговиот имагинарен дефанзивен суверенитет, додека неговите министри ревносно ги пребројуваат гласовите. На крајот, вистината е болно едноставна: со седење во место и со инаетење со соседите не се брани државата, туку се напуштаат нејзините граѓани.
Патриотизам кој не може да го сопре егзодусот на сопственото население, кој го празни образованието и кој ги пакува младите во куфери за странство, не е достоинство.
Тоа е најобичен, приземен профитерски кич кој ја троши последната егзистенцијална надеж на оваа земја.
На тој концепт на политички клиентелизам и национално потчинување конечно мора да му се стави крај, бидејќи Македонија повеќе нема време за купување на минатото на рати.
