Работиме ли премногу? Зошто 32 часа неделно може да го спасат бизнисот во Македонија

Концептот за осумчасовно работно време, пет дена во неделата, е производ на индустриската револуција од минатиот век. Денес, во ера на дигитализација и автоматизација, сè повеќе земји го преиспитуваат овој модел. ​

Во Македонија, работната недела формално сè уште е дефинирана на 40 часа според Законот за работните односи (Член 116), но глобалните трендови и сè поголемиот замор кај работниците ја отвораат дебатата: дали е време за радикална промена?

​Што покажаа глобалните пилот-проекти? ​

Најголемиот експеримент за 4-дневна работна недела досега, спроведен во Велика Британија од страна на организацијата 4 Day Week Global во соработка со Универзитетот Кембриџ и Бостонскиот колеџ, донесе бројки кои ги изненадија дури и скептиците:

• ​92% од компаниите кои учествуваа во пилот-проектот решија да продолжат со 4-дневната работна недела и по завршувањето на тестирањето. ​
• Приходите на компаниите се зголемија во просек за 35% во споредба со истиот период од претходните години. ​
• Нивото на стрес кај вработените се намали за 39%, додека 71% од работниците изјавија дека чувствуваат помала исцрпеност (burnout). ​
• Забележано е намалување на деновите за боледување за 65%.

​Овој модел се заснова на принципот 100-80-100: 100% од платата, за 80% од времето, под услов да се задржи 100% од продуктивноста.

​Македонската реалност: Бизнис капацитет или ризик од колапс? ​

Додека ИТ секторот, маркетинг агенциите и дел од дигиталните компании во Македонија веќе успешно применуваат хибридни модели и скратени петоци, традиционалните индустрии се соочуваат со сосем поинаков предизвик. ​

1. Дефицит на кадар: Производствените погони, текстилната индустрија и градежништвото веќе имаат сериозен недостиг од работна сила. Скратувањето на работните часови за нив би значело потреба од дополнителни вработувања – луѓе кои во моментот ги нема на пазарот на труд. ​

Услужен сектор и здравство: Трговијата, угостителството и здравствените установи работат во смени. Намалувањето на часовите без дополнителен кадар директно го загрозува функционирањето на системот.

​Неизбежно прашање за иднината ​

Дали 4-дневната работна недела е идеален рецепт за посреќни и попродуктивни работници, или пак ќе го продулабочи јазот помеѓу канцелариските работници и работниците во производството? ​

Извори:

1. ​4 Day Week Global – UK Pilot Program Outcomes Report (University of Cambridge & Boston College)
2. ​Закон за работните односи на Република Северна Македонија (Службен Весник)
3. ​Eurostat – Average working hours per week in EU member states and candidate countries