КИЕВ / СКОПЈЕ — Украинскиот претседател Володимир Зеленски во своето најново обраќање до нацијата истакна дека неодамнешните координирани украински напади со беспилотни летала врз инфраструктурата и дата-центрите на рускиот технолошки гигант „Јандекс“ (Yandex) постигнале неочекуван глобален ефект. Според неговите зборови, уништувањето на клучната серверска опрема во Русија директно ја парализирало руската мрежа за хибридно војување и ширење дезинформации.
Оваа изјава доаѓа по серијата прецизни удари со долгометни дрон-системи врз објекти на „Јандекс“ во руските региони Калуга и Владимир, каде што беа оштетени поголем број сервери кои, според украинските разузнавачки служби, биле искористени од руските безбедносни структури за управување со т.н. „фарми за ботови“.
Уништување на инфраструктурата за хибридна војна
Зеленски потенцираше дека современата одбрана на Украина ги опфаќа сите домени — од линијата на фронтот во Донбас, па сè до дигиталниот простор и социјалните мрежи каде што Москва со години инвестира милијарди долари за психолошки операции (ПСИОП).
„По успешните дејствија на нашите одбранбени сили врз центрите за податоци на ‘Јандекс’, забележливо е дека има значително помалку руски ботови, дезинформации и токсична омраза на сите поголеми социјални мрежи. Руската пропагандна машина остана без значаен дел од својата хардверска логистика“, истакна украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Ова претставува нов феномен во современата кинетичка и сајбер-војна, каде што физичкото уништување на датумските центри (дата-центри) на противникот директно ги блокира неговите капацитети за водење информациска и пропагандна војна на глобално ниво.
„Јандекс“ под притисок: Критична точка за руската дигитална економија
Технолошката компанија „Јандекс“, позната и како „рускиот Гугл“, претрпе сериозни оштетувања на своите примарни и резервни серверски капацитети. Покрај пад на пребарувачките и облачните (Cloud) услуги во одделни делови на Русија, оштетувањето на дата-центрите ги оневозможи автоматизираните алгоритми што ги генерираа лажните профили и коментари на платформата Икс (поранешен Твитер), Фејсбук, Телеграм и ТикТок.
Украинските офанзивни операции врз критичната руска технологија бележат пораст, а аналитичарите оценуваат дека ваквиот пристап ќе продолжи сè додека Кремљ ги користи цивилните технолошки платформи за воени и информациски цели.
Анализа за napred.mk: Кои се последиците од нападите врз руските дата-центри?
Тимот на napred.mk оценува дека овие настани претставуваат важен преседан во модерните конфликти:
-
Сплотеност на кинетичкото и сајбер војувањето: Ударите врз дата-центрите покажуваат дека физичката инфраструктура на ИТ-гигантите станува директна воена мета доколку се користи за хибридни напади.
-
Пад на интензитетот на дезинформации: Оштетувањето на серверските капацитети привремено го намали притисокот од организираните кампањи за ширење паника и омраза во европските и американските медиумски простори.
-
Економски удар врз рускиот ИТ сектор: Уништувањето на скапата опрема и сервери, за кои поради западните санкции Русија нема брза замена, ќе има долгорочни последици за руската дигитална инфраструктура.
Извори:
-
Official Address by the President of Ukraine Volodymyr Zelenskyy (October 2026)
-
Ukrainska Pravda / Reuters – Ukrainian drone strikes target Yandex data centers in Kaluga and Vladimir regions
-
Cyber Peace Institute / ISW Monitoring – Analysis of Russian botnet activities following infrastructure disruptions
-
Ексклузивна геополитичка и ИТ анализа за napred.mk
