ПАРИЗ / СКОПЈЕ — Францускиот министер за национално образование, Едуар Жефре (Édouard Geffray), објави итен владин план за мобилизација на дури 3.000 заменски наставници со цел покривање на хроничниот недостаток на кадар и отсуствата во училиштата низ целата земја. Овој потег доаѓа по ескалацијата на неколкунеделните масовни средношколски и студентски протести кои ја блокираа дејноста во стотици образовни институции од Париз до Рен и Лион.
Кризата со отсутните професори и катастрофалните услови во француските училишта прерасна во еден од најголемите социјални и политички предизвици за власта во Париз, принудувајќи го ресорот образование да преземе вонредни чекори.
3.000 заменски наставници и план за системска замена
Според најавите на министерот Жефре, првиот бран од 3.000 заменски просветни работници ќе биде распореден во над 500 критични средни училишта кои се најтешко погодени од отсуствата. Дополнително, владата одобри дигитална платформанска замена за брзо пополнување на кусите отсуства, како и финансиски реформи за зголемување на атрактивноста на наставничката професија.
Говорејќи за кризата, министерот за образование призна дека системот се соочува со сериозен притисок:
„Недозволиво е учениците со недели и месеци да остануваат без редовна настава поради систематски дупки во замената на кадарот. Новиот план предвидува моментално регрутирање на 3.000 замени и дигитализација на процесот за замена на краткотрајните отсуства.“
Зошто изби револтот кај француските ученици?
Протестите, кои доведоа до над 6.600 апсења и жестоки судири со полицијата, изнесоа на површина седум клучни проблеми во француското образование:
-
Недостаток на наставници: Изостанокот на професори не се покриваше со месеци, со што се губеа илјадници часови годишно.
-
Преполнети училници: Часовите со над 35 ученици оневозможуваат квалитетна настава.
-
Оштетена инфраструктура: Поплаки за руширани училишни згради и лоша хигиена.
-
Исцрпувачки распоред: Наставни денови кои траат од 8 часот наутро до 18 часот попладне.
-
Подбуџетирање: Барања за драстично зголемување на финансиските средства за државните училишта.
Анализа за napred.mk: Кои се поуките за Македонија?
Едиторијалот на napred.mk смета дека францускиот сценарио е сериозно предупредување и за балканските земји, каде што образовните реформи честопати се заглавени во бирократија:
-
Итна потреба од реформски планови: Недостатокот на заменски наставници за време на боледувања и отсуства создава функционална неписменост кај младите.
-
Дигитализација на замената: Владите мора да воведат брзи софтверски механизми за автоматско пополнување на празните места во распоредот.
-
Социјален дијалог: Занемарувањето на барањата на учениците и наставниците води кон жестоки протести кои лесно преоѓаат во поширока општествена криза.
Францускиот експеримент со итна мобилизација на 3.000 заменски професори ќе биде тест-случај за тоа дали брзите мерки можат да го спасат јавното образование од целосен колапс.
Извори:
-
Le Monde / Agence France-Presse (AFP) – Édouard Geffray announces deployment of 3,000 replacement teachers (October 2026)
-
Reuters – French education crisis: Emergency measures for absent teachers and school reforms (October 2026)
-
Mathrubhumi English / AP – France to deploy 3,000 substitute teachers amid escalating student movement (October 2026)
-
Ексклузивна анализа за napred.mk
