Тектонски поместувања се случуваат зад затворените врати во Брисел! Прашањето за реформа на институциите на Европската Унија повторно го крена алармот во сите престолнини, откако се погласно се бара укинување на правилото за едногласност (вето) при одлуките за проширување.
Додека земјите од Западен Балкан со децении чекаат пред вратите на Унијата блокирани од поединечни национални блокади, клучните европски лидери притискаат за премин кон квалификувано мнозинство.
Што значи ова за кандидатските земји?
- Крај за билатералните уцени: Поединечни земји-членки повеќе нема да можат блокираат целиот процес на проширување поради соседи или историски спорови.
- Брзо преминување на преговарачките поглавја: Одлуките за отворање и затворање на кластерите би се носеле со мнозинство гласови.
- Финалниот чекор останува со вето: Во повеќето предлози, деталните фази од преговорите би се гласале со мнозинство, додека само конечната ратификација за влез на нова членка би барала 100% согласност.
Кој притиска, а кој кочи?
Германија, Франција и уште седум земји-членки (формирани како „Група на пријатели на квалификуваното мнозинство“) веќе подготвија предлог-рамка за реформи. Нивната цел е ЕУ да стане функционална и подготвена за проширување со над 30 членки.
Сепак, за да се променат Договорите на ЕУ и да се укине ветото, повторно е потребна согласност од сите членки, што наидува на силен отпор кај помалите земји кои стравуваат од губење на нивното влијание.
Проверка на факти и извори (Fact-Check)
За точноста на информациите и одржување високи новинарски стандарди, еве ги релевантните официјални извори и извештаи кои ја третираат оваа дебата:
- Блумберг за извештаите за реформи во ЕУ: Анализи и извештаи за дебатата за проширување и замена на едногласноста на Bloomberg News.
- Соопштение на МНР на Германија (Група на пријатели): Детали за иницијативата за премин кон квалификувано мнозинство во надворешната политика и проширувањето на German Federal Foreign Office.
- Официјални документи на Европската Комисија: Извештаи за реформите пред проширувањето на European Commission – European Neighbourhood Policy and Enlargement Negotiations.
