ВАШИНГТОН / СКОПЈЕ — Одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за постигнување директен договор со Москва за увоз на 300.000 тони руски дизел предизвика вистински политички земјотрес и бран остри реакции во американскиот Конгрес. Двопартиска група упливтелни американски сенатори – составена и од Републиканци и од Демократи – јавно го обвини претседателот дека го прекршува федералниот закон од 2022 година и му дава „финансиски појас за спасување“ на Владимир Путин.
Овој контроверзен потег на Белата куќа доаѓа во момент кога цените на дизелот во САД достигнаа рекордни $6,20 за галон поради тензиите и конфликтите на Блискиот Исток. Но, сенаторите предупредуваат дека намалувањето на цените на горивото на домашниот пазар не смее да се прави преку прекршување на американските закони и спонзорирање на руската воена машинерија.
„САД не смеат да му даваат финансиски појас за спасување на Путин“
Во заедничката официјална изјава, сенаторите потсетија дека Конгресот во 2022 година експлицитно го забрани увозот на руски енергенси секогаш додека трае агресијата врз Украина и заканите кон НАТО сојузниците.
„САД не треба да му обезбедуваат на Путин финансиски појас за спасување додека Русија продолжува да убива украински цивили. Администрацијата мора веднаш да го промени правецот и да ја поништи оваа одлука“, порачаа сенаторите Сјузан Колинс, Лиза Мерковски, Ричард Блументал, Џин Шахин, Том Тилис, Џон Куртис и Рон Вајден.
Сенаторите дополнително истакнаа дека администрацијата на Трамп не го консултирала Конгресот, ниту пак поднела законско justified објаснување за да ги заобиколи постоечките санкции.
Политички калкулации и притисок пред претстојните избори
Одлуката на Трамп се толкува како обид за спречување на економскиот револт кај американските возачи и бизниси пред клучните избори. Сепак, жестокиот отпор дури и од редовите на неговата Републиканска партија покажува дека прашањето за санкциите спрема Русија и понатаму претставува црвена линија за американскиот законодавнички дом.
Додека Белата куќа го оправдува договорот како неопходен чекор за стабилизација на американската економија, критичарите посочуваат дека тоа ја поткопува глобалната позиција на Вашингтон и ги ослабува дипломатските притисоци врз Москва.
Анализа за napred.mk: Што значи судирот меѓу Конгресот и Трамп?
Едиторијалот на napred.mk оценува дека оваа криза ги истакнува следниве клучни точки:
-
Правен конфликт во САД: Одлуката за заобиколување на Законот од 2022 година може да резултира со правни поднесоци и тужби против Белата куќа од страна на Конгресот.
-
Пукнатини во американската надворешна политика: Двопартискиот отпор покажа дека републиканските сенатори нема безрезервно да ги поддржуваат сите одлуки на Трамп кога се во прашање односите со Путин.
-
Глобален ефект врз енергетските пазари: Секое враќање на руските енергенси на западните пазари го менува балансот на цените, но истовремено го релативизира режимот на санкции.
Извори:
-
Associated Press (AP) / The Hindu – Bipartisan group of U.S. Senators oppose Trump’s Russian diesel import deal (October 2026)
-
Official Press Release – Joint Statement by U.S. Senators on Russian Energy Imports (October 12, 2026)
-
Ексклузивна геополитичка анализа за napred.mk
