Албанската влада официјално започна со реализација на проектот за поставување на интелигентни системи за видеонадзор во сите основни и средни училишта ширум земјата. Мерката доаѓа како директен одговор на шокантниот инцидент од ноември 2024 година, кога 14-годишниот ученик Мартин Цани беше трагично избоден до смрт од негов врстник во непосредна близина на училиштето „Фан Ноли“ во Тирана.
Премиерот на Албанија, Еди Рама, изјави дека оваа одлука претставува лична и институционална обврска дадена пред семејството на загинатото момче и целокупната јавност, со цел училишниот простор конечно да стане безбедна зона за децата.
Вештачка интелигенција против врстничкото насилство
Новиот систем не се потпира на стандардни камери за снимање, туку на технологија со вештачка интелигенција (AI). Системот ќе овозможи:
- Автоматско детектирање закани: Алгоритмите ќе препознаваат собирни точки, физички пресметки, присуство на неовластени лица во дворовите и евентуално поседување на ладно или огнени оружје.
- Директна врска со полицијата: За разлика од досегашната практика каде снимките ги следеа самите училишта, новиот мониторинг ќе биде директно поврзан со оперативните центри на Министерството за внатрешни работи и Државната полиција.
- Брза интервенција: При регистрирање на каков било деликвентен ризик, дежурните полициски екипи автоматски добиваат аларм за итна теренска реакција.
Паралелна борба: Блокада на социјалните мрежи?
Случајот со Мартин Цани ја отвори и дебатата за дигиталното насилство меѓу младите. Истрагата покажа дека конфликтот меѓу малолетниците започнал со вербални навреди и закани преку социјалните мрежи TikTok и Snapchat.
Како дел од поширокиот пакет мерки, Владата на Албанија најави дека разгледува можност за привремена или целосна блокада на овие платформи за малолетници на национално ниво, по примерот на слични иницијативи во Европа и Австралија.
Дебата за приватноста
Иако повеќето родители и наставници ја поддржаа одлуката поради загриженоста за безбедноста на своите деца, организациите за заштита на личните податоци повикуваат на внимателност. Голем дел од експертите предупредуваат дека собирањето биометриски податоци на учениците мора да биде под строг законито надзор, за да не се наруши приватноста на малолетниците.
Извори:
- Albanian Daily News – Government Initiative: AI Smart Cameras to be Installed in Schools across Albania
- Euronews Albania – Tragedпо во училиштето „Фан Ноли“: Владата ги објавува новите мерки за безбедност
- Oficiot na Premierot na Albanija (Kryeministria.al) – Соопштенија и обраќања на премиерот Еди Рама за модернизација на безбедносниот систем
- Balkan Insight (BIRN) – Debate Sparks in Albania Over School Surveillance and Social Media Restrictions for Minors
