Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган упати уште една остра критика до глобалниот систем за управување, порачувајќи дека Советот за безбедност на Обединетите нации мора итно да го укине правото на вето и да ја реформира својата застарена структура.
Според турскиот лидер, низата глобални шокови во последните години — од пандемијата на Ковид-19 и енергетската криза, преку прекините во глобалните синџири на снабдување, па сè до растечките регионални конфликти — покажаа дека сегашниот меѓународен поредок е нефункционален.
„Светот е поголем од петте сили“
Ердоган потенцираше дека препуштањето на судбината на човештвото и решавањето на најголемите светски кризи на само волјата на петте постојани членки со право на вето (САД, Русија, Кина, Велика Британија и Франција) е концепт што повеќе не соодветствува со современата реалност.
„Препуштањето на решавањето на глобалните кризи на волјата на неколку престолнини повеќе не е во согласност со реалноста на денешниот свет. Архитектурата на ОН мора да се прилагоди за да ги претставува сите нации праведно,“ порача турскиот претседател.
Тој ја повтори својата позната дипломатска доктрина „Светот е поголем од пет“ („Dünya 5’ten büyüktür“), аргументирајќи дека Советот за безбедност мора да се прошири со нови постојани и непостојани членки кои ќе ги одразуваат демографските и геополитичките реалности на 21 век, особено вклучувајќи ги земјите од Африка, Азија и Латинска Америка.
Системска парализа во време на глобални конфликти
Позицијата на Анкара доаѓа во момент кога ОН се соочуваат со сè поголеми критики за својата немоќ ефективно да интервенираат во најголемите конфликти и економски кризи. Постојаното блокирање на резолуциите преку употреба на правото на вето од страна на велесилите создаде дипломатски застој, овозможувајќи воените и енергетските кризи дополнително да ја превиваат глобалната економија.
Ердоган заклучи дека доколку меѓународната заедница не успее да го реформира Советот за безбедност, ОН ја ризикуваат својата релевантност и способност да го зачуваат мирот и стабилноста во светот.
Извори:
-
Anadolu Agency: Erdogan calls for abolishing veto power in UN Security Council
-
TRT World: Erdogan: UN Security Council system fails to address global challenges
-
Reuters: Turkey’s Erdogan pushes for UN Security Council reform
-
Daily Sabah: World is bigger than five: Erdogan reiterates call for UN reform
