Советот на Европската Унија усвои радикална реформа на царинскиот систем, која ќе влијае врз милиони граѓани и бизниси кои нарачуваат стоки онлајн од земји надвор од ЕУ, вклучувајќи ги Кина, САД и Турција. Клучната новина е воведувањето на дополнителна такса за сите мали пратки, која треба да почне да се применува веќе од 1 ноември.
napred.mk – Под изговорот за заштита на европските производители и поедноставување на процедурите, ЕУ подготвува сценарио кое сигурно нема да им се допадне на граѓаните кои сакаат да пазаруваат по поповолни цени на глобалните платформи. Станува збор за т.н. дополнителна такса или „данок на малите пратки“ (low-value consignments), која се воведува во рамките на најобемната реформа на царинскиот законик на Унијата во последните децении.
Оваа мерка, која штотуку ја усвои Советот на ЕУ, има за цел да го „исправи“ постоечкиот систем, кој, според Брисел, создава нелојална конкуренција за домашните е-трговци.
Крај на евтиното пазарување на AliExpress, Amazon и Trendyol?
Главната цел на оваа реформа се милионите пакетчиња со стоки како облека, електроника, додатоци и сл., кои секојдневно влегуваат во ЕУ, главно од Азија. Досега, системот за малите пратки беше порелаксиран, но од 1 ноември се воведува централизирана наплата и дополнителна фиксна такса.
Што значи ова конкретно? Истражувањето на [наслов на вашиот портал] покажува дека ова не е царина во класична смисла, туку дополнителна давачка која купувачите ќе мора да ја платат на врвот на цената на производот и ДДВ. Иако фиксниот износ на таксата за мали пратки (обично се однесува на пратки под 150 евра) сè уште не е прецизиран за секоја поединечна земја, се очекува тој да се движи помеѓу 5 и 15 евра по пратка, во зависност од националните одлуки за административните трошоци.
Ова значи дека еден производ што го купувате на AliExpress за 10 евра, на крајот може да ве чини двојно или дури тројно повеќе кога ќе се додадат ДДВ, поштенските административни трошоци и новата ЕУ-такса.
Брисел тврди: Го заштитуваме европскиот пазар и буџет
Европската комисија и Советот на ЕУ ја оправдуваат оваа непопуларна мерка со неколку аргументи:
-
Нелојална конкуренција: Тие тврдат дека странските гиганти во е-трговијата користат дупки во законот и не плаќаат соодветни давачки, со што нивните цени се вештачки ниски во споредба со европските компании кои ги исполнуваат сите обврски.
-
Губење на приходи: Процените се дека државите членки годишно губат милијарди евра поради нецелосна наплата на ДДВ и царини за овие пратки.
-
Екологија и безбедност: Реформата треба да го дестимулира масовниот увоз на евтина стока со сомнителен квалитет и висок јаглероден отпечаток.
Како ова ќе влијае на граѓаните на Македонија?
Граѓаните на Македонија кои пазаруваат онлајн директно од платформи како AliExpress, Amazon, Trendyol или сл., НЕ СЕ директно засегнати од оваа ЕУ-такса, бидејќи Македонија не е членка на Унијата. Нашите царински правила за малите пратки (границата од 45 евра за ослободување од царина за пратки меѓу физички лица, или 90 евра за пратки од правно лице за лична употреба) остануваат во сила според нашите закони.
Сепак, влијанието може да биде индиректно: Ако македонски граѓанин нарачува производ од земја надвор од ЕУ (на пр. Кина), а тој производ транзитира и се царини во некој ЕУ логистички центар (како што е често случај со одредени поштенски услуги), можно е купувачот да се соочи со проблеми во испораката или зголемени трошоци од страна на поштенските оператори, кои ќе ги пресметаат новите ЕУ-процедури.
Исто така, доколку некој купува преку ЕУ-платформи (на пр. Amazon.de или германски или унгарски продавници) производи кои тие платформи ги увезуваат од трети земји, крајната цена на тие производи во ЕУ продавниците ќе биде повисока, што ќе го почувствува и македонскиот купувач.
Што велат критичарите?
Многу здруженија на потрошувачи во ЕУ веќе изразија загриженост дека оваа реформа е удар врз најсиромашните граѓани, кои најмногу користат евтини онлајн производи. Исто така, поштенските оператори предупредуваат за можен хаос од 1 ноември, бидејќи ќе треба да воспостават сложени нови системи за наплата на таксата.
napred.mk ќе продолжи да ја следи ситуацијата во Брисел и ќе ве известува за исходот од оваа загрижувачка реформа.
Користени извори (References)
За изработка на оваа статија се користени информации од следниве релевантни медиуми и институции:
-
Совет на Европската Унија: (Официјален извор на информацијата) – Царинска реформа: Советот го усвои новиот царински законик на ЕУ (Пресови и документи за усвојување на мерката).
-
Euractiv: (Релевантен медиум за ЕУ политики) – ЕУ воведува нова такса за евтините онлајн пратки во реформата на царинскиот систем (Анализа на последиците од реформата).
-
POLITICO Europe: ЕУ е-трговците го поздравија планот за такса за малите пратки во борбата против Кина (Прикажување на страната на европските бизниси).
-
Reuters: Граѓаните на ЕУ се соочуваат со поголеми трошоци за онлајн шопинг по царинската реформа (Извештај за влијанието врз потрошувачите).
-
Поштенски и курирски асоцијации во ЕУ: (Реакции и предупредувања) – Анализи за оперативните предизвици од 1 ноември.
